Algemeen
Dit kleine land wordt door de toeristen vaak over het hoofd gezien maar
heeft desondanks veel te bieden op cultureel en bezienswaardig vlak.
Hoge bergen, uitgestrekte bossen, heldere meren en krijtwitte
zandstranden. Albanië is vol met mooie ongerepte natuur. En met zijn
dramatische geschiedenis biedt het land een rijkdom aan archeologische
bezienswaardigheden.
In de republiek van Albanië delen ca. 3,5 miljoen inwoners ongeveer
30.000 km2. Tirana is de grootste stad en tegelijkertijd ook de
hoofdstad van het land, waar landbouw de grootste en belangrijkste bron
van inkomsten is.
Albanië ligt in het zuidoosten van Europa en grenst in het noorden aan
Servië, aan Montenegro in het noordwesten, aan Macedonië in het oosten
en aan Griekenland in het zuiden. Het land heeft een kustgebied aan de
Adriatische Zee en aan de Ionische zee.
Behalve de fijne zandstranden is een van de grootste attracties in
Albanië het Skanderberg Plein in Tirana, genoemd naar de volksheld met
dezelfde naam. Ook de oudste stad van het land, Durrës, met zijn
amfitheater, kasteel, vele restaurants en cafés, is een bezoek waard.
Populaire Albanese gerechten zijn het vleesgerecht Fërgesë Tirane, Tavë
Elbasani met schapenvlees en yoghurt als hoofdingrediënten, het
kabeljauw gerecht Koran en de schapenmelkpudding Oshaf.
Albanië heeft een gematigd klimaat met koele natte winters en warme
droge zomers. In de zomer biedt het kustgebied fantastisch weer, met een
gemiddelde temperatuur van rond de 30 graden.
Albanië heeft naast een heuvelachtige natuur ook een rijke cultuur. In
het verleden hebben verschillende overheersers duidelijk hun stempel op
de cultuur gedrukt.
Albanië heeft langs de kust een prachtig middellandse zeeklimaat.
Verderop in het binnenland is meer sprake van een landklimaat. Je kunt
het beste in het voorjaar en de zomer reizen.
Het land
Geografie
Albanië (Albanees: Shqipëria of Shqipnija) is een land in het westen van
het Balkenschiereiland, grenzend aan de Adriatische en de Ionische Zee
en aan de landen Griekenland, Macedonië, Servië en Montenegro. Het
Albanese landschap is ruw en bergachtig, afgezien van de vruchtbare
Adriatische kust. Korabit (2753 meter), op de grens met Macedonië, is
het hoogste punt van het land. Met een oppervlakte van 28.748 km² is
Albanië net iets kleiner dan Nederland. Meer dan een derde van het land
bestaat uit bossen en moerassen, meer dan een derde is weiland en
slechts een vijfde deel is gecultiveerd landschap. Het land heeft een
rijkdom aan minerale bronnen, zoals zilver en chroom. De belangrijkste
en meestal onbevaarbare rivieren zijn de Drini, Mati, Shkumbin, Vijose
en Seman. De grootste Albanese meren zijn het Meer van Shkodër, het Meer
van Ohrid en het Prespameer. De baaien van Vlora en Durrësi zijn
beschermd gebied, omdat deze in vroeger tijden als havens werden
gebruikt. De hoofdstad van Albanië is Tirana met 427.000 inwoners.
Klimaat
Het klimaat van Albanië is mediterraans, met warme en droge zomers en
milde regenachtige winters in de lager gelegen gebieden. Het bergachtige
binnenland, vooral in het noorden, kent strengere winters en milde
zomers. De koudste maand is januari en de warmste juli. Het zeewater is
heerlijk warm om in te zwemmen van mei tot oktober.
Omdat de zuidelijke Balkan op de grens tussen de Eurazische en de
Afrikaanse plaat ligt, is er vrij veel seismologische activiteit in het
gebied. De meest recentelijke grote aardbeving in Albanië was in 1979.
Natuur
Planten
Albanië heeft niet alleen veel bosrijke gebieden, maar kent ook een zeer
rijke flora. Meer dan 3000 plantensoorten groeien en bloeien in Albanië.
Velen daarvan worden gebruikt voor medische doeleinden, zowel in steden
als in dorpen. De natuurlijke vegetatie langs de kust bestaat
voornamelijk uit struiken, maar in het noorden zijn veel kuststroken in
cultuur gebracht en in het zuiden zijn de heuvels vaak beplant met
olijf- en citrusbomen. Hoe hoger het landschap wordt, hoe meer bomen er
staan. Beuken, eiken en de zeldzame Macedonische pijnboom beginnen het
landschap te domineren. Nog hogerop staan vooral berken, sparren en
gewone pijnbomen. Boven de 2000 meter zijn er eigenlijk alleen nog
bergweilanden te vinden.
Dieren
Albanië kent een grote verscheidenheid aan diersoorten, maar hun bestaan
wordt veelal bedreigd door vervuiling, illegaal jagen en het illegaal
kappen van bomen, waardoor de leefomgeving van sommige dieren drastisch
wordt verkleind. Sommige bossen in Albanië zijn dan ook ingericht als
natuurreservaat, al is dat niet altijd afdoende. De beste bescherming
wordt geboden als een reservaat ver van de bewoonde wereld ligt en een
gebrekkige infrastructuur kent. Dieren die over het algemeen goed aarden
aan de Ionische kust zijn schildpadden en vleermuizen. In de bosrijke
gebieden leven veel wilde dieren, zoals wolven, beren, zwijnen en
gemzen. Maar ook de lynx, de wilde kat en de poolkat komen in Albanië
voor. Voor otters vormen de Albanese rivieren een goede leefomgeving, al
neemt het aantal otters al jarenlang af. De vele riviermonden zijn een
perfecte plek voor water- en trekvogels. Deze zogenoemde ‘kustmoerassen’
zijn in de 20e eeuw grotendeels drooggelegd om landbouwgrond te creëren.
Samen met vervuiling en ongereguleerd vissen en jagen heeft dit grote
gevolgen voor zowel de flora als fauna gehad. Gelukkig zijn er nog
steeds een aantal drassige gebieden bij de riviermonden van de Buna,
Drini en Mati in het noorden en bij het Karavastameer in het zuiden,
waar zeldzame en ongewone vogels komen om te broeden en te overwinteren.
Een voorbeeld hiervan is de pelikaan. Voor vogelaars zijn de Albanese
‘kustmoerassen’ dan ook prima plekken, maar ook de gewone meren zijn
aantrekkelijk voor zowel vogel- als visliefhebbers.
Nationale parken
Na de 2e wereldoorlog zijn verschillende
nationale parken ontstaan, met een gezamenlijke oppervlakte van meer dan
18000 hectare. Vlakbij Tirana ligt het nationaal park Dajti, waar vooral
veel wilde bloemen te zien zijn. Aan de kust ligt het Divjaka nationaal
park, waar vooral pijnbomen zeer goed gedijen.
Bevolking
Albanië heeft ongeveer 3,6 miljoen inwoners, van wie 90% etnisch
Albanees is. De Albanezen zijn opgedeeld in Tosken (zuiden) en Ghegen
(noorden). Verder is 3% van de bevolking Grieks en zijn er Bulgaarse,
Servische, Macedonische, Vlach- en zigeunerminderheden woonachtig in
Albanië. De Albanese bevolking is de snelst groeiende van Europa en
concentreert zich in toenemende mate in de steden, aan de kust en in de
lager gelegen gebieden in het zuiden. Ook buiten Albanië wonen
Albanezen, bijvoorbeeld in Kosovo, officieel een deel van Servië,
waarmee lang een grensgeschil is geweest. Na afloop van de Kosovo-oorlog
(juni 1999) werd Kosovo door de Verenigde Naties onder internationaal
bestuur geplaatst. Maar liefst 88% van de inwoners van Kosovo zijn
etnisch Albanees. Daarnaast is een kwart van de bevolking van Macedonië
Albanees en wonen er Albanezen in Griekenland, Zuid-Italië, Montenegro
en Servië (buiten Kosovo).
Religie
In 1967 werd het communistische Albanië uitgeroepen tot de eerste
atheïstische staat ter wereld. Moskeeën en kerken werden vernietigd of
voor andere doeleinden gebruikt. Het was verboden om kinderen
godsdienstles te geven en veel geestelijken werden vermoord of gevangen
genomen. Tot aan mei 1990 was openlijk geloven strafbaar. Hoewel het
niet langer verboden is om een religieuze ceremonie bij te wonen, is
Albanië nog steeds een maatschappij zonder kerk. Het is dan ook niet
bekend hoeveel mensen tot welk geloof behoren. Voor de Tweede
Wereldoorlog was de verdeling als volgt: islam (70%), Albanees orthodox
(20%) en rooms-katholiek (10%). Nu ziet waarschijnlijk zo’n 20% van de
bevolking zichzelf als atheïst, noemt de helft zichzelf moslim, 20%
noemt zichzelf katholiek en 10% noemt zichzelf orthodox. Verder zijn de
laatste jaren de protestante gemeenschappen enorm in opkomst gekomen,
met name in de steden. En daarnaast zijn ook andere religieuze groepen
als de jehova’s getuigen, bahai en mormonen actief.
In zowel de moslimgemeenschap als in de katholieke en orthodoxe
gemeenschap (maar waarschijnlijk in minder sterke mate) zijn tradities
op het gebied van oude volksreligies en bijgeloof nog altijd in grote
mate aanwezig. Zo zijn occultisme en magie bekende verschijnselen in de
Albanese maatschappij.
Cultuur
Albanië kan worden beschouwd als een typisch Balkanland, maar het
onderscheidt zich in een aantal opzichten van zijn naaste buren. De
bevolking is etnisch behoorlijk homogeen, de islam is de grootste
godsdienst en de Albanese taal neemt binnen de Indo-europese taalfamilie
een aparte positie in. De Albanezen noemen hun land in hun eigen taal
Shqiponja, wat adelaar betekent. De Albanese vlag is dan ook rood met
een zwarte adelaar. De allereerste documenten die werden geschreven in
het Albanees waren religieuze werken geschreven door katholieke
priesters. Toch kwam de Albanese literatuur pas in de 19e eeuw op,
binnen de culturele stroming van de Nationale Renaissance, verbonden aan
de opkomst van het Albanees nationalisme. Het meest dominante onderdeel
van de Albanese literatuur was de lyrische poëzie, die doorging tot in
de 20e eeuw. Tijdens het communisme was er veel sprake van censuur, maar
er komen nu weer meer jonge schrijvers aan het front. De films die
tijdens de communistische jaren in Albanië werden gemaakt, waren veelal
propagandistisch. Eind jaren negentig begonnen de filmmakers met nieuwe
Albanese films, waarvan sommigen ook in het buitenland populair waren.
Traditie
Traditionele Albanese gebruiken komen het meest naar voren in de
volksmuziek. De Albanese volksmuziek bestaat uit drie verschillende
stromingen: die uit het noorden, die uit het zuiden en de stedelijke
volksmuziek. De muziek van de noordelingen (en van de Albanezen in
Montenegro en Kosovo) kenmerkt zich door mannelijke solozangers, die
begeleid worden door instrumenten met een lange nek: de çiftelia en de
lahuta. Ook wordt er soms een soort pijp bespeeld die doet denken aan
Keltische muziek. De zuiderlingen maken muziek, die ook in Griekenland
en Macedonië gemaakt wordt. Hierbij draait alles om de stemmen van
meerdere zangers tegelijkertijd, maar soms wordt ook een klarinet
bespeeld. De stedelijke volksmuziek komt voort uit de Turkse tradities
van tijdens de Ottomaanse overheersing. Hierbij worden de accordeon, de
mandoline, de tamboerijn en de sharki gebruikt. De stedelijke
volksmuziek heeft de ontwikkeling van de ‘populaire muziek’ sterk
beïnvloed. Alle soorten volksmuziek zijn goed te horen tijdens de
Albanese volksfestivals van Gjirokastra en Peshkopia.
Geschiedenis
In de bijbel wordt al geschreven over Illyrië, een gebied ten noorden
van Griekenland waartoe ook Albanië behoorde. Het gebied werd in de oude
tijden geregeerd door Illyriërs en Thraciërs en heeft later onder
Romeins en Byzantijns bewind gestaan. Maar de overheersers met de meeste
invloed waren de Ottomanen, die vanaf het begin van de 16e eeuw heer en
meester in Albanië waren. De voorheen christelijke staat werd een
islamitische vazalstaat van het Ottomaanse Rijk.
Na meer dan 500 jaar overheersing werd in 1912 de onafhankelijkheid van
Albanië uitgeroepen. In de eerste jaren werd het land door verschillende
buurlanden binnen gevallen. In januari/februari 1916 werd Albanië bezet
door Oostenrijk-Hongarije in het noorden, en door de Bulgaren in het
oosten van het land. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog trokken de
verschillende partijen zich terug en werd Albanië een republiek en
vervolgens een koninkrijk (1928-1939).
Maar het lukte koning Zog I niet om de toename van Italiaanse invloeden
in Albanië tegen te houden. Onder leiding van Mussolini annexeerde
Italië het land op 7 april 1939. De Tweede Wereldoorlog in Albanië liet
zich kenmerken door polarisatie, nationalisme en anarchie, iets wat
onder de Duitse overheersing, na de Italiaanse capitulatie in 1943,
extreme vormen aannam waarbij Albanezen soms recht tegenover elkaar
kwamen te staan.
Communisme
In het sterk verarmde en verwoeste naoorlogse Albanië grepen de
communisten de macht. Als leider van de communistische partij zorgde
Enver Hoxha ervoor dat Albanië volledig geïsoleerd werd. Vier decennia
lang, van 1946 tot 1985, leidde Hoxha de Volksrepubliek met terreur en
onderdrukking. Na zijn dood volgde Ramiz Alia hem op. De druk op het
communisme nam echter steeds meer toe en in 1991 werden de eerste
verkiezingen gehouden waaraan verschillende partijen mee mochten doen.
Toch bleven de communisten aanvankelijk aan de macht, maar deze regering
viel al gauw en bij nieuwe verkiezingen kwam de Democratische Partij als
winnaar uit de bus. Deze partij bleef regeren totdat de zogenoemde
piramidespelen in 1997 in elkaar klapten en veel Albanezen al hun
spaargeld verloren. Door deze frauduleuze investeringsspelen kwam
Albanië in een periode van grote onrust en anarchie terecht en een
internationale militaire operatie was nodig om de orde te herstellen.
Nog nauwelijks bijgekomen van de piramidespelen, werd Albanië
geconfronteerd met het volgende probleem: Kosovo. In maart 1999
vluchtten 445.000 Kosovaren, van wie de meesten etnisch Albanees waren,
naar Albanië. Er was internationaal gezien veel lof voor de manier
waarop Albanië de vluchtelingen had ontvangen. Na afloop van de
Kosovo-crisis is het land uiteindelijk in rustiger vaarwater
terechtgekomen.
Politiek en Economie
Politiek
De Republiek Albanië is een parlementaire democratie met een grondwet
uit 1998. In de éénkamerige volksvergadering (Kuvendi) zitten 140 leden,
die via algemene verkiezingen voor een termijn van vier jaar worden
gekozen. Het parlement kiest de president voor een termijn van vijf
jaar, en de president benoemt een premier. De uitvoerende macht wordt
uitgeoefend door een Raad van Ministers, die door de premier wordt
benoemd en door de president wordt goedgekeurd. In de verkiezingen van
2005 won de Democratische Partij de meeste zetels, waardoor de
Socialistische Partij (de voormalige Communistische Partij) na acht jaar
regeren in de oppositie terechtkwam. Ondanks vele verbeteringen in de
politieke structuur, heerst onder de Albanese bevolking nog altijd een
gevoel van onvrede over politici, die vaak meer uit lijken op het
behalen van eigen roem dan het dienen van het landsbelang. Toch staan
regering en oppositie wel vaak op één lijn als het gaat om de
buitenlandse politiek. Topprioriteit van alle Albanese politici is
integratie in de Euro-Atlantische structuren. De regering volgt een
ambitieus hervormingsprogramma dat zich richt op versterking van het
openbaar bestuur, een betere handhaving van de openbare orde,
macro-economische stabilisatie en economische ontwikkeling. Hoewel de
intenties goed zijn, blijven de resultaten nog vaak achter.
Economie
Van alle Europese landen heeft Albanië de laagste levensstandaard. De
economie van het land haperde vooral in de vroege jaren negentig toen
Albanië binnen korte tijd wilde overschakelen van een strak
gecontroleerd systeem naar een markteconomie. Tijdens deze periode was
het werkloosheidscijfer ongeveer 40%, maar tegen het eind van het
decennium was dit weer gedaald tot 20%. Toch zitten nog steeds veel
Albanezen zonder werk. Van de mensen die wel werken, houdt ongeveer 60%
zich bezig met landbouw. De meerderheid van de rest van de bevolking is
betrokken bij één of andere vorm van industrie. Ondanks de armoede van
de bevolking is Albanië rijk aan delfstoffen, waarvan olie, aardgas,
bruinkool, koper, chroom, kalksteen, zout en bauxiet de belangrijkste
zijn. Een goede exploitatie van deze rijkdommen blijft echter achter,
omdat er weinig in geld in deze industrieën wordt geïnvesteerd. Omdat de
armoede relatief groot is en er veel corruptie in het land is, gaan veel
Albanezen naar het buitenland om te werken. Toch zijn er steeds meer
Albanezen die inventief en ondernemend zijn, waardoor de economie van
Albanië gestaag groeit. Bovendien is er inmiddels een vrij goed systeem
van sociale zekerheden en maken de bouw- en dienstensector momenteel een
uitzonderlijke groei door.
Eten en Drinken
Eten
In de Albanese keuken worden heel veel mediterrane ingrediënten als
olijfolie, tomaten en piment gebruikt. Knoflook wordt echter niet heel
veel gebruikt. Je kunt in Albanië allerlei soorten vlees eten, maar
lamsvlees is in een bergachtig land altijd lekker. De klassieke manier
is lam van het spit, maar er wordt veel gevarieerd. In restaurants in de
steden wordt meer varkens- en rundvlees geserveerd, maar ook
schapenvlees is populair. Eén Albanese specialiteit is paçë koke, een
dikke soep gemaakt van schapenkop, traditioneel gegeten als ontbijt.
Naast vlees is er ook veel vis te krijgen in Albanië. Vooral langs de
kust is er altijd verse vis verkrijgbaar, maar ook in de buurt van meren
en rivieren kun je vis eten. Daarnaast wordt in het zuiden en het midden
van Albanië ook gebraden kikker gegeten. Albanezen bereiden hun vlees
vaak met groenten, yoghurt en kaas. Aardappelen, aubergines, courgettes,
pepers en kool worden gevuld met fijngehakt vlees of het vlees staat
urenlang te sudderen met groenten. De groenten die de bevolking
gebruikt, hangt af van het seizoen. In de zomermaanden zijn er veel
aubergines, courgettes, boontjes en tomaten te krijgen, gedurende de
winter vooral kool, wortelen en aardappelen.
De fruit en groenten in Albanië zijn vaak onbesproeid, omdat boeren daar
simpelweg geen geld voor hebben. Andere Albanese gerechten zijn Shish
qebap (gegrilde stukjes vlees), Qoftë (lamsvlees met ei) en sufllaqë of
pita (beide doner kebab, maar in verschillende streken). Een ander
Albanees fastfood gerecht is byrek, een klein gevuld gebakje van
bladerdeeg. Albanezen eten niet vaak een toetje na het eten. Een zoete
hap wordt eerder gegeten bij de koffie tijdens de xhiro, vroeg op de
avond.
Drinken
In Albanië wordt over het algemeen goede wijn geproduceerd. Bier wordt
op sommige plekken wel gebrouwen, maar Albanees bier is niet vaak in
restaurants en bars verkrijgbaar. Wat altijd te krijgen is, is raki. Het
wordt gemaakt van druivensap en wordt gedronken op alle momenten van de
dag. Albanezen maken ook wel raki van andere vruchten dan moerbessen en
bramen. In slavischtalige dorpen wordt het van pruimen gemaakt, zoals de
slivovice uit omringende landen als Macedonië en Kroatië. Verder kun je
in cafés Albanese brandy (konjak) en Fernet (kruidendrank) drinken, maar
het allerbelangrijkste drankje in Albanië is koffie. Bij de koffie
worden deals gesloten, huwelijken geregeld en banen aangeboden. Het werd
altijd gemaakt op de Turkse manier, maar tegenwoordig hebben veel cafés
een espressoapparaat. In de wat meer afgelegen gebieden is er nog steeds
alleen kafe turke verkrijgbaar, terwijl dit juist in grote steden
tegenwoordig bijna niet meer te krijgen is.
Vervoer
Naar Albanië
Auto
Met de auto naar Albanië is prima te doen. De reis van Utrecht naar
Tirana duurt, zonder pauze, iets minder dan 21 uur. De snelste route
gaat via Duitsland, Oostenrijk, Slovenië en Kroatië.
Bus en trein
Helaas biedt Eurolines geen reizen naar Albanië aan, maar wel naar
Skopje in Macedonië. Vanuit daar moet het niet al te moeilijk zijn om
Albanië te bereiken. Dit is ook dé manier om met de trein naar Albanië
te reizen. Een treinreis naar Skopje plannen en vanuit daar naar Tirana
of een andere Albanese stad gaan is volgens verschillende bronnen goed
te doen. Ook kun je eerst naar Wenen gaan om vanuit daar verder te
reizen met een bus. In dat geval duurt een enkele reis Amsterdam-Tirana
ongeveer 33 uur.
Vliegtuig
De snelste weg naar Albanië is door de lucht, al moet je bij een
vliegreis Amsterdam-Tirana overstappen in Wenen, Boedapest of Milaan. De
vlucht duurt ongeveer vier uur.
In Albanië
Auto
Tijdens een vakantie in Albanië moet je niet rekenen op snelwegen. De
wegen van het heuvelachtige Albanië zijn veelal van slechte kwaliteit.
Door de sterke uitbreiding van privéautobezit is er bovendien grote druk
ontstaan op het wegennet. Onder andere in samenwerking met de Wereldbank
wordt gewerkt aan het verbeteren van het wegennet. Het wegennet is circa
18.000 kilometer waarvan 5.400 kilometer geasfalteerd en de maximale
snelheid is 80 kilometer per uur.
Openbaar vervoer in de regio
Albanezen maken gebruik van drie soorten van openbaar vervoer: bussen,
minibussen en deeltaxi’s. De gewone lijnbussen rijden volgens
tijdsschema’s, maar de minibusjes vertrekken wanneer de 12 of 15
plaatsen bezet zijn. Op sommige routes worden alleen minibusjes ingezet.
De Albanese bussen beginnen al vroeg met rijden, maar houden er soms ook
vroeg mee op. Dit is een gevolg van de onrustige jaren 1997 en 1998,
toen het ’s avonds niet meer veilig op straat was. Bedenk je dus niet te
laat dat je ergens naartoe wilt! Reizen met de trein is goedkoper dan
met de bus, maar ze rijden zo langzaam dat veel Albanezen toch voor de
iets duurdere bus kiezen. Om in of uit Tirana te komen is geen probleem.
Vanuit elke Albanese stad gaat dagelijks transport naar de hoofdstad.
Ook de verbindingen tussen de dorpen en de regionale hoofdstad zijn over
het algemeen vrij goed. Er staat niet altijd duidelijk een bestemming op
een bus, maar de kunst is om te letten op het nummerbord. Staat er op
het nummerbord van een minibusje in Tirana ‘SH”, dan gaat deze naar
Shkodra.
Openbaar vervoer in de stad
Afgezien van Tirana, is het busverkeer in de meeste Albanese steden vrij
ondoorzichtig. Gelukkig zijn er overal taxi’s, maar spreek wel van
tevoren een prijs af. Ook is de fiets in steden een handig
vervoermiddel.
Boot
Vanuit Korfu in Griekenland of Brindisi in Italië kun je met een
veerboot naar Albanië.
Vanaf Korfu maken verschillende reisorganisatoren tochten naar Saranda,
de toegangspoort van Zuid-Albanië. Voor meer informatie:
www.ferries.gr
Bezienswaardigheden
Tirana
Tirana is compact en gemakkelijk te verkennen. In de architectuur van de
stad vind je invloeden van zowel Rome en Istanbul, maar ook van het
socialisme. De meeste bezoekers van Tirana beginnen bij het Skënderberg
plein,
een grote open ruimte in het hart van de stad.
De Albanese hoofdstad ligt prachtig tussen de berg Dajti aan de ene kant
en kustvlakten aan de andere. De stad heeft bijna 600.000 inwoners en
groeit nog steeds. Tirana is vooral een druk commercieel en
administratief centrum met verscheidene hotels, restaurants, disco’s en
cafés. De gebouwen hebben veel Russische invloeden.
Het
Nationale Historie museum is het grootste en beste museum in Albanië.
Aan de voorkant van het gebouw vind je een gigantisch mozaïek.
Tips: de Moskee van Ethem Mey en het Paleis van Cultuur.
Berati
Deze Zuid-Albanese stad bij de rivier de Osum wordt overschaduwd door de
berg Tomorr (2400 meter). De geschiedenis gaat terug naar de 6e eeuw
voor Christus toen Albanië deel uitmaakte van Illyrië. Veel gebouwen in
Berati zijn gebouwd op ‘terrassen’ op de steile heuvels naast de Osum.
Berati is een echt museumstadje met een flink aantal monumenten,
inclusief moskeeën uit de 15e tot 19e eeuw, een 18e eeuwse stenen brug
en een 13e eeuwse citadel met daarin een museum en een aantal oude
kerken. Ook de kathedraal van Sint Nicolaas is een bezoekje waard.
Butrint
In de buurt van Korfu (Griekenland) ligt Butrint, omgeven door een
landschap met olijf- en sinaasappelbomen. Hier vind je vooral veel
archeologische ruïnes, die dateren uit de Griekse en Romeinse tijd, met
onder meer het oude amfitheater, de tempel van Aesculapius, een abdij en
vestingmuren uit de klassieke oudheid. Korfu kan met een boot bereikt
worden vanaf hier. Een ander stadje in de buurt is Saranda waar de
romantiek van de aangename stranden veel Albanezen trekken die er willen
trouwen.
Durrës
Durrës is een oude stad, die gesticht is in 627vC door de Grieken. Het
was eeuwenlang de grootste haven aan de Adriatische zee.
De stad ligt op een smal schiereiland aan de kust van de
Adriatische Zee.In
Durrës zijn nog veel overblijfselen te vinden uit de Byzantijnse en de
Romeinse tijd. Zo zijn bijvoorbeeld de Byzantijnse muur en het Romeinse
Amfitheater echt de moeite waard. Ook het paleis van koning Zog is erg
mooi.
Dichtbij de stad ligt het strandressort van de stad, Durrës Plazh.
Gjirokastra
Gjirokastra staat bekend als de stad van de duizend trappen. De stad is
tegen een berg aangebouwd en heeft een fenomenale architectuur. U treft
er typisch Albanese gebouwen aan, waarvan er veel uit de 19e eeuw
stammen.
Deze zuidelijke stad wordt ook wel de ‘stad van steen’ genoemd, omdat de
stenen huizen doen denken aan kleine forten en de manier waarop de
bouwers de stenen huizen hebben bewerkt zeer karakteristiek is. Er zijn
verscheidene 18e eeuwse moskeeën en kerken en een oude citadel, die in
de 19e eeuw herbouwd is. De stad bestond echter al in de 4e eeuw, kwam
in de 15e eeuw in Turks bezit, maar was in de 18e eeuw het centrum van
het anti-Turkse verzet. De stad heeft zo’n 40.000 inwoners en
organiseert elke vier jaar een traditioneel Albanees volksfestival met
muziek, kunst en traditionele kleding. Het volgende festival wordt
gehouden in 2008.
Kruje
Het historische stadje Kruje ligt 32 kilometer ten noordwesten van
Tirana. Kruje ligt 560 meter boven zeeniveau, aan de voet van de berg
Sari-Salltiku, en biedt dus een fantastisch zicht op de omgeving. Er
zijn veel historische en culturele objecten te zien in de stad, waarvan
de belangrijkste het kasteel uit de 5e en 6e eeuw is. Het kasteel heeft
maar liefst negen torens, die tijdens oorlogen dienden als
observatieposten. Binnen de muren zijn nog resten van oude huizen te
vinden, maar ook kun je het Museum van Skënderberg, de enige echte
Albanese held, bezoeken.
Kukës
Kukës heeft de mooiste omgeving van alle steden in Albanië. Het ligt
hoog boven het Fierza meer, net onder de kale top van de Gjalica berg.
Het is een prettig dorp om een paar dagen in te verblijven. De oude stad
stond ooit bij de samenkomst van 2 rivieren, de Witte Drin van Kosovo en
de Zwarte Drin van het Ohrid meer. In 1962 is de oude stad verplaatst
door de Partij omdat er besloten was om een dam te bouwen.
Pogradec
In het zuidoosten van Albanië, bij het Meer van Ohrid, ligt het plaatsje
Pogradec. In feite is het een vrij nieuw stadje, maar met een oude
achtergrond. Uit archeologische vondsten is gebleken dat op de plek van
Pogradec in de 5e eeuw voor Christus een Illyrische nederzetting was. Om
die reden staat Pogradec dan ook op de Wereld erfgoedlijst van UNESCO.
Bovendien is het Meer van Ohrid een zeer aantrekkelijke plek om te
zwemmen, vissen en aan watersport te doen. In het meer leeft een
zeldzame vis, de koran, waarvan het vlees in de winter rood is en in de
zomer wit.
Shkodra
Shkodra is één van de oudste steden van Europa
en het traditionele centrum van de cultuur van de Gheg, waar al in de 6e eeuw
voor Christus een fort werd gebouwd door de Illyriërs. Maar ook in de
14e eeuw was de stad een belangrijk centrum voor die tijd en eigenlijk
heeft Shkodra altijd een belangrijke rol in de Albanese geschiedenis
gespeeld. Deze rijkdom blijkt ook uit het straatbeeld: smalle straatjes
met hoge stenen muren en poorten. Serresh en Gijadol zijn de meeste
interessante delen van de stad.
De
skyline van de stad wordt gedomineerd door de nieuwe en zeer
indrukwekkende Sheik Zamil Abdullah Al-Zamil Mosque. Naast dit gebouw
huist Muzeo Popullor, waar je een tentoonstelling vind van historische
foto's en schilderijen. Rozafa Fortress ligt 2 km van Shkodra. Volgens
de legende is een vrouw met de naam Rosa hier in een van de muren
ingemetseld.
De stad
ligt in het noordwesten van Albanië.
Stranden
Hoewel Albanië prachtige stranden aan de Adriatische Zee heeft, zijn
hier nog nauwelijks toeristen te vinden. Er zijn daar ook weinig
accommodaties te vinden.
Activiteiten
Hoewel er in Albanië genoeg onbekende veraf gelegen plekken te ontdekken
zijn, is er geen infrastructuur die jouw activiteiten ook maar een
beetje ondersteunt. In de nationale parken of natuurreservaten zijn geen
hotels of campings en ook geen informatiecentra die je een kaart of
route van het gebied geven. Maar de echte avonturier zal zich daardoor
waarschijnlijk niet laten afschrikken. Ook is er een organisatie,
Outdoor Albania, die ski-, hiking-, mountainbike- en
watersportactiviteiten organiseert. Voor meer informatie:
www.outdooralbania.com
Fietsen
Het bergachtige Albanië is vooral geschikt voor mountainbikers, die
zullen smullen van de oude routes langs bergpassen en afgelegen
valleien. Je kunt geen mountainbike huren in Albanië, dus je zult zelf
een fiets moeten meenemen. Wees vooral voorzichtig op smalle wegen, want
Albanezen rijden soms nogal roekeloos.
Hiking
Voor hikers is Albanië echt een fantastisch land met een ongerepte
natuur, onofficiële wandelpaden en weinig mensen. Dat laatste kan echter
ook een nadeel zijn als je bijvoorbeeld je enkel verstuikt en hulp nodig
hebt. Het bereik van mobiele telefoons is niet al te goed in de bergen.
Ga daarom ook nooit alleen hiken.
Watersport
Watersporten zijn in Albanië nog helemaal in opkomst. Zowel aan de kust,
als bij de meren en rivieren in het binnenland zijn er mogelijkheden
genoeg om te surfen, raften en kanoën.
Wintersport
In de communistische periode was skiën een populaire bezigheid. Er
werden verschillende kleine ski ressorts geopend. Ski’s moet je wel zelf
meenemen, want die worden niet verhuurd. De ressorts zijn: Shishtaveci,
Voskopoja en Dardha.
Communicatie
Het telefonische netwerk in Albanië wordt beheerd door Albtelecom, ook
wel ‘Telekomi’. Vanuit elke plaats kan gebeld worden, maar de lijnen
liggen er regelmatig uit en afgezien van lokale telefoontjes, is bellen
erg duur. Toch zijn er genoeg openbare telefoons, zowel met of zonder
cel. Ook kun je bellen vanuit de kantoren van Albtelecom. Daarnaast
heeft elke grotere plaats in Albanië tegenwoordig één of meer
internetcafés. De internationale telefooncode voor Albanië is 355.
Taal
De Albanese taal is uniek, omdat het de enige overgebleven taal van de
Indo-europese talenfamilie is. De Albanezen noemen hun taal Shqip. De
twee belangrijkste dialecten van het Albanees zijn het Gegisch (noorden)
en het Toskisch (zuiden). In 1971 werd er één geünificeerde taal,
grotendeels gebaseerd op het Toskische dialect, gevestigd. Ondanks de
moeilijke Albanese taal, is het niet heel moeilijk om met Albanezen te
communiceren. Veel jonge mensen spreken Engels en daarnaast vaak nog wel
een of twee andere talen. Oudere mensen spreken vaak geen Engels, maar
vaak wel Frans of Italiaans. In het zuiden van Albanië wordt veel Grieks
gesproken en langs de grens met Macedonië beheersen veel Albanezen het
Macedonisch.
Media
Albanese televisie is erg divers. Naast de staatsomroep TVSH hebben
verscheidene privé zenders het recht om uit te zenden. Radio speelt een
kleinere rol in Albanië. De meeste radiozenders zijn muziekzenders,
waarvan Top Albania Radio waarschijnlijk de populairste is. De Albanese
kranten zijn over het algemeen nogal partizaans. Drie wijd verspreide
kranten zijn dan ook in het bezit van politieke partijen. Vanuit veel
andere landen is hier kritiek op, omdat de kranten niet onafhankelijk
zijn. Buitenlandse kranten en tijdschriften zijn te koop bij kiosken in
de hoofdstad Tirana.
Douane
Reisdocumenten
Voor een vakantie naar Albanië heb je een paspoort nodig, dat nog
minimaal zes maanden geldig is.
In- en uitvoer
De volgende producten mogen zonder aangifte in- of uitgevoerd worden:
200 sigaretten of 50 sigaren, één liter sterke drank of wijn, 500 gram
koffie en 50 milliliter parfum.
Gezondheid
Voor een reis naar Albanië worden inentingen tegen DTP, Hepatitis A en
buiktyfus aanbevolen. Dat heeft met name te maken met de relatief
slechte hygiënische omstandigheden, aldus de GGD. De medische
voorzieningen, vooral buiten Tirana, zijn dan ook sterk verouderd. Sinds
de val van het communisme is de gezondheidszorg erg verslechterd. Wel
worden alle medische diensten in principe gratis verstrekt. Voor wat
betreft de toiletten: op het Albanese platteland wordt nog vrij veel
gebruik gemaakt van het zogenaamde ‘franse toilet’.
Gehandicapten
De voorzieningen voor gehandicapten laten in Albanië nog zeer te wensen
over. Wel zijn er steeds meer Albanese groeperingen die strijden voor de
rechten van gehandicapten.
Drinkwater
Je kunt in Albanië beter geen water uit de kraan drinken.
Geldzaken
De Albanese munt is de Lek (ALL). Sommige Albanezen gebruiken nog steeds
het oude systeem, waarbij veel meer nullen werden gebruikt. Het verschil
tussen beide systemen wordt aangeduid met de woorden oud (të vjetra) en
nieuw (të reja). In moderne supermarkten worden prijzen standaard in het
nieuwe systeem aangeduid, maar buiten de stad en in kleine winkels kan
dat anders zijn. Het wordt er niet makkelijker op, doordat Albanezen de
neiging hebben om het woord duizend weg te laten bij een getal. Als een
receptionist zegt dat een kamer ‘vijftig’ is, is het verstandig om even
te vragen of het 50 Lek of 50 euro is.
Geldautomaten zijn in bijna elke grotere plaats in Albanië te vinden en
creditcards worden door de banken en de meeste hotels geaccepteerd.De
favoriete munteenheid zijn de US dollar, wat je in kleine briefjes moet
meebrengen, zodat je goed kan afdingen. Contant geld word overal het
best geaccepteerd.
Fooi
Albanië zijn tips en cadeautjes op veel plaatsen de gewoonte. In
restaurants wordt tip van 10% verwacht. Duty free alcohol is een mooi
cadeautje voor degene die behulpzaam is geweest, maar in andere
situaties moet je voorzichtig zijn met tips. Touristen die kinderen
kleine cadeautjes geven moedigen deze kinderen aan om te bedelen.
Afdingen is vooral de gewoonte op markten en in bazaars.
Geld
wisselen
Elke stad heeft een vrije wisselmarkt, dat je gewoonlijk op straat voor
het postkantoor of de bank vind. Je moet naar kerels met
rekenmachientjes zoeken, ze geven je dezelfde wisselkoers als de bank,
maar dan zonder commissie. Transacties die op
straat worden uitgevoerd zijn legaal, maar je moet opletten en je geld
natellen voor je weggaat.
Prijzen
De prijzen in Tirana zijn een stuk hoger dan in de rest van het land,
dus als je een budget hebt, moet je vlug de bezienswaardigheden bekijken
en naar het achterland verkassen. Als je een strak budget aanhoud, dan
ben je € 30 per persoon per dag kwijt (in Trana
al gauw € 50). Daarvoor krijg je een basis-
accommodatie en 3 goede maaltijden per dag. Als je wat meer comfort wil,
met een beter hotel en een aantal uitstapjes, dan kom je al gauw op €
70 per persoon per dag. Zelfs al is Albanië goedkoop, als je
alleen de beste hotels en restaurants opzoekt, dan ben je al gauw meer
dan € 80 per persoon per dag kwijt.
Praktische informatie
Accommodaties
Tijdens het communisme werden hotels in Albanië alleen gebouwd voor
zakenreizigers en familiebezoekjes. Tot nu toe bezochten vrij weinig
buitenlandse toeristen het land, waardoor er lang niet zoveel hotels
zijn bijgebouwd als in veel andere Oost-Europese landen. De ‘oude’
hotels werden in de onrustige jaren 1997/1998 veelal geplunderd en
vernield. Wat overgebleven is, is nu privébezit. Sommige hotels zijn
opgeknapt en helemaal gericht op toeristen, andere zijn goedkoop
gebleven en zijn meer gericht op Albanese vakantiegangers. Er is een
vrij groot verschil in prijzen, maar de goedkope kamers worden vaak niet
aan buitenlanders verhuurd. Daarnaast zijn er hotels die pas na 1990
open zijn gegaan. Er zijn veel verschillende hotels en pensions in
verschillende prijsklassen, maar van de super de luxe hotels zijn er
sowieso maar een paar. Van campings hebben ze in Albanië nog niet
gehoord, maar je mag er wel in de vrije natuur kamperen. Al moet je dan
wel oppassen voor wilde dieren of voor de eigenaar van het land waar je
je tentje hebt neergezet.
Adressen
Albanese ambassade in Nederland, Anna Paulownastraat 109B, 2518 BD Den
Haag
Telefoon: 070-4272101
Nederlandse ambassade in Albanië, Rruga Asim Zeneli 10, Tirana
Telefoon: +355 4 240828/839
Website:
www.mfa.nl/tir
Elektriciteit
De elektriciteit is op papier hetzelfde als in Nederland, namelijk 220
Volt. Maar in werkelijkheid is het voltage vaak lager en valt de stroom
regelmatig uit. Pas dus op met gevoelige apparatuur.
Feestdagen
